Εδώ θα περιηγηθούμε σε σημαντικούς σταθμούς της ιστορίας των comics, από τους προδρόμους τους, σε αντιπροσωπευτικά έργα και τάσεις από τα Πλατινένια, τα Χρυσά, τα Αργυρά και τα Μπρούτζινα χρόνια της Ενάτης τέχνης.
Προϊστορία
Βayeux Tapestry
Η Ταπισερί της Μπαγιέ, γνωστή και ως ταπισερί της Βασίλισσας Ματθίλδης, είναι ένα τεράστιο μεσαιωνικό κέντημα που απεικονίζει την κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς από τον δούκα της Νορμανδίας Γουλιέλμο τον Κατακτητή το 1066, αξιοσημείωτο ως έργο αγγλοσαξονικής τέχνης και σημαντικό ως πηγή για την ιστορία του 11ου αιώνα. Με τις 70 περίπου σκηνές της και τα χιλιάδες θέματα που αναπαριστάνονται, περιλαμβάνει πολλές πληροφορίες για την καθημερινότητα της εποχής Θεωρείται πρόδρομος των σύγχρονων κόμικς.
William Hogarth (1697-1764)
Το A Rake's Progress είναι μια σειρά από οκτώ σατιρικούς πίνακες του Άγγλου καλλιτέχνη του 18ου αιώνα William Hogarth. Η σειρά δείχνει την παρακμή και την πτώση του Tom Rakewell, του σπάταλου γιου και κληρονόμου ενός πλούσιου εμπόρου, ο οποίος έρχεται στο Λονδίνο, σπαταλά όλα τα χρήματά του σε πολυτελή διαβίωση, πορνεία και τυχερά παιχνίδια, με αποτέλεσμα να φυλακίζεται στη φυλακή Fleet και τελικά στο Bethlem Hospital.
Rudophe Töpffer (1799-1846)
Ο Rudophe Töpffer, συγγραφέας και χαράκτης από την Ελβετία, δημοσίευσε τις περιπέτειες του Obadiah Oldbuck το 1837, και η σαραντασέλιδη αυτή ιστορία του θεωρείται το πρώτο γνωστό κόμικ. Το 1842, έγινε το πρώτο κόμικ που εκδόθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες και συνέχισε να επανεκδίδεται ως το 1877
James Gillray (1757-1815)
Ο Τζέιμς Γκίλρεϊ (13 Αυγούστου 1756– 1 Ιουνίου 1815) ήταν Βρετανός καρικατουρίστας και χαράκτης, διάσημος για τις εγχάρακτες πολιτικές και κοινωνικές σάτιρες του, που εκδόθηκαν κυρίως μεταξύ 1792 και 1810. Πολλά από τα έργα του φυλάσσονται στην Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων στο Λονδίνο.
Ο Γκίλρεϊ αποκαλείται «ο πατέρας της πολιτικής γελοιογραφίας», με τα έργα του να σατιρίζουν τον Γεώργιο Γ΄, τον Ναπολέοντα, τους πρωθυπουργούς και τους στρατηγούς.
Πλατινένια χρόνια (1897-1938)
Αμερικάνικα comics
Tο The Yellow Kid in McFadden’s Flats του Richard F. Outcault, που πρωτοεμφανίστηκε στο New York World του Joseph Pulitzer το 1895, ήταν το πρώτο Αμερικάνικο κόμικ που τράβηξε την προσοχή του κοινού, αν και ο ήρωάς του ήταν ένα μικρό ρακένδυτο αγόρι από την Ιρλανδία. Η Αμερική βρισκόταν σε μια πολιτιστική επανάσταση. Τα ένθετα κόμικς στην εφημερίδα ήταν μια νέα μορφή ψυχαγωγίας και το κοινό τα αγκάλιασε.Κάποια από τα γνωστότερα και πιο επιτυχημένα κόμικς της πρώιμης αυτής περιόδου ήταν: ο Popeye του E. C. Segar, ο Li'l Abner του Al Capp, η Krazy Kat του George Herriman και ο Prince Valiant του Hal Foster.
Γαλλοβελγικά comics
Μόλις τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα άρχισαν να δημοσιεύονται BANDES DESSINNEE σε εβδομαδιαίες ή μηνιαίες εφημερίδες σε περιοδικά όπως το Le Petit Vingtième. ως επεισόδια ή αυτοτελείς ιστορίες. το La Semaine de Suzette, για καλοαναθρεμμένα κορίτσια, που πρωτοκυκλοφόρησε το 1905, λάνσαρε την Bécassine, μια αφελή Βρετόνα υπηρέτρια στην υπηρεσία του Marquise de Grand Air.
Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, τα BD έγιναν όλο και πιο δημοφιλή στην Ευρώπη. Αυτήν την περίοδο άρχισαν να κυκλοφορούν ως αυτόνομα περιοδικά
Ο Tintin κάνει το ντεμπούτο του το 1929 από τον Hergé (The Adventures of Tintin).
Ιαπωνικά comics
Το Manga, όπως τα ξέρουμε, δεν είχαν διαμορφωθεί πλήρως, αλλά τα ιαπωνικά kibyōshi (εικονογραφημένα βιβλία) και η πρώιμη τέχνη σε στιλ manga, όπως το Tagosaku έως το Mokube no Tōkyō Kenbutsu (1902) ήταν δημοφιλή.
.jpg)
Αμερικάνικα comics
Ο Jerry Siegel και ο Joe Shuster τον Ιούνιο του 1938, λάνσαραν τον Σούπερμαν, ο οποίος έκανε το ντεμπούτο του στο "Action Comics #1", από την DC Comics. Αυτός σηματοδότησε μια νέα εποχή και έθεσε το πρότυπο για το είδος των υπερηρωικών κόμικς. Η εμφάνιση του Superman έφερε επανάσταση στη βιομηχανία και ενέπνευσε τη δημιουργία πολλών άλλων εμβληματικών υπερηρώων.
Οι υπέρ-ήρωες κατά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο τέθηκαν στην υπηρεσία ανύψωσης του εθνικού φρονήματος και κέρδισαν σε κοινωνική αποδοχή από τη συσστράτευση των υπέρ-ηρώων ενάντια στην ενσάρκωση του κακού, δηλαδή τον φασισμό.
Ο Μίκυ Μάους ήρωας κινουμένων σχεδίων της Walt Disney Pictures από το 1928, πρωτοεμφανίστηκε το 1943 σε κόμιικ ως μέρος της σειράς Four Color one-shot.
Χρυσά χρόνια (1938-1956)
Ιαπωνικά comics
Η γέννηση του σύγχρονου manga πραγματοποιείται μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το Manga άρχισε επίσης να αλλάζει στο οπτικό του στυλ - τα μεγαλύτερα μάτια, οι δυναμικές σκηνές δράσης και το απλοποιημένο υπόβαθρο έγιναν σήματα κατατεθέντα, αντανακλώντας τόσο τις δυτικές επιρροές όσο και την πολιτιστική αισθητική της Ιαπωνίας.
To periodik;o Shojo Manga έγινε γνωστό στη δεκαετία του 1950, χάρη στη δουλειά καλλιτεχνών όπως η Sugiura Hinako και o Tezuka, που έκαναν ιστορίες για νεαρά κορίτσια με έντονη ανάπτυξη χαρακτήρων και συναισθηματικό βάθος.
Η μεγαλύτερη διεθνώς επιτυχία ήταν το Astro Boy (Tetsuwan Atom, 1952) του Osamu Tezuka, που συχνά αποκαλείται «Θεός του Manga».
Γαλλοβελγικά comics
Ο Spirou που είχε ξεκινήσει στις Βρυξέλλες από τον Dupuis το 1938, και είχε διακοπεί το 1943 μετά την άρνηση του εκδότη να δεχτεί έναν Γερμανό διαχειριστή, επανεμφανίστηκε το 1944 στη Γαλλία.
Οι δεκαετίες του 1950 και του 1960 έγιναν μάρτυρες της άνθησης και της ωρίμανσης των κόμικς με εμβληματικούς χαρακτήρες όπως ο Tintin, ο Asterix, ο Lucky Luke και τα Smurfs.
Αργυρά χρόνια (1956-1970)
Αμερικάνικα comics
Αυτήν την περίοδο γνωρίζει νέα άνθηση το είδος των superhero comics, της science fiction ενώ μεσουρανεί η εταιρεία Marvel, με ήρωες όπως The Flash #123 (1956), Fantastic Four #1 (1961). Ο The Amazing Spider-Man κάνει το ντεπούτο του με τεράστια απήχηση στο κοινό. Η ταραγμένη δεκαετία του ‘60 υπήρξε επιπλέον, η μήτρα των underground comics, που, με το αιρετικό και ανατρεπτικό χιούμορ τους, έβαλλαν κατά του κατεστημένου και απευθύνονταν κυρίως σε ενήλικες. Σημαντικός εκπρόσωπος το περιοδικό ZAP του Robert Crumb
.jpg)
Γαλλοβελγικά comics
Πέρα από τους καθιερωμένους ήρωες που εξακολουθούν να είναι δημοφιλείς, το στυλ άλλαξε με περισσότερα κείμενα και λιγότερα σχέδια, με αποτέλεσμα να εμφανιστούν και κόμικς για ενήλικες από καλλιτέχνες όπως ο Moebius, ο Druillet και ο Bilal, που έφεραν νέες ιδέες στα BD. Έτσι η Γαλλο-βελγική σχολή άρχισε να ασκεί επιρροή και στην αμερικανική κουλτούρα των κόμικς.
Μπρούτζινα χρόνια (1970- 1985)
Ιαπωνικά comics
Επέκταση σε διάφορα είδη: αθλητικά, ρομαντικά, sci-fi.
To Sazae-san (サザエさん) – (1946–1974) του Machiko Hasegawa ήταν ένα slice-of-life κωμικό manga για μια ιαπωνική οικογένεια και κατέχει το ρεκόρ της μακροβιότερης διασκευής σε anime.
Ξεχωρίζει αυτήν την περίοδο το Ashita no Joe (1968), ένα αθλητικό manga ορόσημο!
.jpg)
.jpg)
Αμερικάνικα comics
Η NBM έγινε ο πρώτος εκδοτικός οίκος που εξέδωσε graphic novel, αν με αυτόν τον όρο εννοούμε μια μεγάλη ιστορία σε μορφή κόμικς με λογοτεχνικές αξιώσεις και σε επιμελημένη έκδοση. Αυτό ήταν το The Call of the Stars του Enki Bilal, στη σειρά Flying Buttress τo 1978. Αυτή η εταιρεία και η Catalan έφεραν έναν ευρωπαϊκό αέρα στα αμερικάνικα κόμικς.
Το πρώτο αμερικάνικο «graphic novel» γράφτηκε και εικονογραφήθηκε από τον βετεράνο σκιτσογράφο Will Eisner, ο οποίος επινόησε και τον όρο προσπαθώντας να πείσει τους συντάκτες της Bantam Books να εκδώσουν ένα βιβλίο με κόμικς του. Ο εκδοτικός οίκος αρνήθηκε, αλλά ο όρος παρέμεινε.
Το θρυλικό πλέον Α Contract with God του Will Eisner, εκδόθηκε το 1978.
Στο μεταξύ το είδος των υπερηρώων εξακολουθεί να έχει απήχηση και επεκτείνεται με τους Fantastic Four.
Γαλλοβελγικά comics
Έντονος πειραματισμός με θέματα ενηλίκων και ωρίμανση της γραφής. Γνωστά έργα το Blueberry (western adventure) και το Valérian and Laureline (sci-fi). Αυτήν την περίοδο ξεκινά να γράφεται στο εμβληματικό The Nikopol Trilogie του Bilal που χρειάστηκε πάνω από μία δεκαετία.
.jpg)
Ιαπωνικά comics
Η δεκαετία του 1970 είδε την άνοδο του gekiga, ενός στυλ manga με πιο σκοτεινές, πιο ρεαλιστικές και συχνά κοινωνικά κριτικές ιστορίες.
Αυτή ήταν μια απάντηση στο ωριμασμένο αναγνωστικό κοινό που είχε μεγαλώσει με τα manga από τις δεκαετίες 1950-60.
Αξιοσημείωτοι καλλιτέχνες: Osamu Tezuka (Buddha, Black Jack), Kazuo Koike (Lone Wolf and Cub) και Go Nagai (Devilman).
Το Shōnen Manga εξελίσσεται. Η δεκαετία του 1970 ήταν επαναστατική για το shōjo manga, μεταβαίνοντας από απλές ρομαντικές ιστορίες σε βαθιές, σύνθετες αφηγήσεις με θέματα LGBTQ+ . Αξιοσημείωτα έργα:
Το Ρόδο των Βερσαλλιών (Riyoko Ikeda, 1972-1973)
Γυάλινη Μάσκα (Suzue Miuchi, 1976 – σε εξέλιξη).
Στα τέλη της δεκαετίας του '70 και στις αρχές της δεκαετίας του '80 είδαμε μια έκρηξη στα manga επιστημονικής φαντασίας, που επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό τα anime.
Το Akira (Katsuhiro Otomo, 1982) υπήρξε ορόσημο cyberpunk manga που άλλαξε τη βιομηχανία.
Ιαπωνικά comics
Ιαπωνικά comics
Ιαπωνικά comics
.jpg)
